De ogen en oren in úw buurt!

De vuistregels: jouw basishouding op straat

De vuistregels als basishouding tijdens de ronde: eigen veiligheid voorop, niet zelf aanhouden tenzij het echt kan, contact maken, dienstverlenend zijn en bewust aanspreken.

1.1 Introductie

Je loopt je eerste ronde. Wat doe je als je iets verdachts ziet? Wanneer grijp je in, en wanneer juist niet? De vuistregels geven je houvast. Ze zijn de basis van alles wat je in deze training leert.

1.2 De 9 vuistregels

  1. Eigen veiligheid gaat voor
  2. Niet zelf aanhouden, tenzij…
  3. Maak zoveel mogelijk contact met bewoners
  4. Kies voor een dienstverlenende houding
  5. Spreek bewoners alleen bewust aan op hun gedrag
  6. Goed waarnemen is een kunst
  7. Besteed aandacht aan preventie
  8. Ken de wijk
  9. Bouw een netwerk op

1.3 Vuistregel 1 – Eigen veiligheid gaat voor

Buurtpreventiewerk is meestal niet gevaarlijk, maar wees alert. Je kunt mensen tegenkomen die onder invloed zijn van alcohol, drugs of medicijnen. Ook verwarde personen gedragen zich soms onvoorspelbaar. Bij twijfel: niet ingrijpen, kies de veilige oplossing en bel 112.

De acht veiligheidsregels

  1. Ga alleen herkenbaar de wijk in: draag altijd het hesje of de jas van het team.
  2. Loop altijd met minstens twee personen.
  3. Meld je aan bij de coördinator en de politie voordat je gaat lopen.
  4. Neem een telefoon of portofoon mee.
  5. Breng niemand in gevaar door wat je doet.
  6. Vindt één loper een situatie onveilig? Dan volgen de anderen altijd, zonder discussie.
  7. Loop op tijden die met de politie zijn afgestemd.
  8. Bel bij direct gevaar meteen 112.

1.4 Vuistregel 2 – Niet zelf aanhouden, tenzij…

De wet staat een burgeraanhouding toe (zie module 3), maar de meeste gemeenten willen niet dat leden dat doen. Risico’s zijn moeilijk in te schatten. Bel liever 112. Alleen als alle vier voorwaarden kloppen, kun je een aanhouding overwegen:

  • het is zeer waarschijnlijk dat de verdachte geen wapen heeft;
  • er zijn genoeg leden die zich fysiek en mentaal sterk genoeg voelen;
  • de politie kan snel ter plaatse zijn;
  • er is geen kans dat omstanders de situatie laten escaleren.

1.5 Vuistregels 3 en 4 – Contact en dienstverlening

  • Hoe bekender het team en hoe meer draagvlak, hoe meer effect. Maak dus zoveel mogelijk contact met bewoners.
  • Lopers die te fanatiek reageren, vergroten het onveiligheidsgevoel juist.
  • Mensen in de wijk zijn in de eerste plaats burgers, geen verdachten. Wees ontspannen, respectvol en behulpzaam.

1.6 Vuistregel 5 – Bewust aanspreken

Spreek bewoners alleen aan op gedrag, zoals fout parkeren, afval verkeerd buitenzetten of blikjes op straat gooien, als dat met de politie is afgestemd. In sommige wijken levert aanspreken te veel spanning op.

1.7 Vuistregels 6 en 7 – Waarnemen en preventie

  • “Horen – zien – melden”: goed waarnemen is een vaardigheid die je moet oefenen (module 2).
  • Ongeveer 70% van de woninginbraken is het werk van gelegenheidsinbrekers. Goede sloten, verlichting en alertheid houden de meeste inbrekers tegen. Geef bewoners tips en motiveer ze om maatregelen te nemen.

1.8 Vuistregels 8 en 9 – Ken de wijk en bouw een netwerk op

  • Ken de bijzondere plekken (hangplekken, hotspots, voorzieningen), de verschillende groepen bewoners en de ontwikkelingen in de wijk. Vraag de wijkagent om een rondleiding.
  • Bewaar de contactgegevens van alle netwerkpartners in je telefoon (wijkagent, boa, jongerenwerker, gebiedsmanager, woningcorporatie).
  • Ken ook de informele sleutelfiguren: trekkers in de buurt, verkeersouders, speeltuinvrijwilligers.

Interactie 1 – Snelle beslissingen

Klik bij de eerste twee vragen op het juiste antwoord. Bedenk bij de andere vragen eerst zelf wat je zou doen en kijk dan het antwoord na.

  1. Je bent vandaag met z’n tweeën, maar je maatje moet onverwacht weg. Ga je alleen verder?
    Loop altijd met minstens twee personen.
  2. Je hebt je hesje thuis laten liggen. Loop je toch?
    Je loopt alleen herkenbaar.
  3. Je collega zegt: “Ik vertrouw die groep niet, we lopen om.” Jij vindt het overdreven. Wat doe je?
    Toon antwoord
    Je loopt mee om, zonder discussie.
  4. Een bewoner vraagt hoe hij zijn schuur beter kan beveiligen. Welke vuistregel pas je toe?
    Toon antwoord
    Vuistregel 7: aandacht voor preventie (en 4: dienstverlenend).

Samenvatting module 1: veiligheid voorop, niet zelf aanhouden tenzij aan alle vier voorwaarden is voldaan, veel contact, dienstverlenend, bewust aanspreken, goed waarnemen, preventie, de wijk kennen en een netwerk hebben.