De ogen en oren in úw buurt!

Het oprichtingsproces in vijf fasen

Een buurtpreventieteam oprichten gaat in vijf fasen: voorbereiding, contact met de gemeente, communicatie met bewoners, werkgroepen en de periode na de officiële start.

1.1 Inleiding

Een bewonersinitiatief kun je natuurlijk helemaal naar eigen inzicht vormgeven. Toch loont het om te leren van de ervaringen van andere teams. Het stappenplan hieronder is een richtlijn: niet elke stap past in elke situatie.

Tip: Het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) heeft een landelijk stappenplan en handleidingen voor het oprichten van een buurtpreventieteam. Dat is een goede aanvulling op deze e-learning.

1.2 Fase 1 – Voorbereiding: stel jezelf de juiste vragen

Denk vooraf na over:

  • Wat zijn de problemen in de wijk? (inbraken, overlast, verloedering, jeugdoverlast, vandalisme…)
  • Kan buurtpreventie helpen om die problemen op te lossen?
  • Is er draagvlak onder de bewoners? Zijn er genoeg mensen die het initiatief steunen of mee willen doen?
  • Wat is het doel? Wat wil je over een jaar bereikt hebben?

1.3 Fase 2 – Contact zoeken met de gemeente

  • Zoek uit wie het aanspreekpunt binnen de gemeente is (bijvoorbeeld een gebiedsmanager, wijkregisseur of beleidsmedewerker veiligheid).
  • Leg in een gesprek uit hoe buurtpreventie kan bijdragen aan de problemen.
  • Bespreek of het gebied zich sociaal en fysiek leent voor buurtpreventie.
  • Spreek het precieze werkgebied af: welke buurt(en), welke straten?
  • De gemeente wil weten hoeveel draagvlak er onder bewoners is. Bereid dit voor.
  • Vraag of er een startbijdrage of subsidie mogelijk is.

1.4 Fase 3 – Communicatie

a. Organiseer een bewonersbijeenkomst. Daarbij kun je:

  1. bewoners, politie, gemeente en woningcorporatie uitnodigen;
  2. informatie geven over de problemen in de buurt;
  3. uitleggen wat buurtpreventie kan doen;
  4. leden werven voor het team;
  5. samen doelen vaststellen.

b. Maak afspraken met gemeente en politie over:

  1. de prioriteiten in de buurt;
  2. het gebruik van ondersteunende middelen (bijvoorbeeld WhatsApp);
  3. de samenwerking met andere organisaties.

c. Maak interne afspraken voor het team:

  1. teamafspraken;
  2. de gestelde doelen en aandachtspunten;
  3. basisregels (zie module 4: de vuistregels).

1.5 Fase 4 – Werkgroepen nemen werk uit handen

  • Maak eerst een overzicht van de projecten en taken.
  • Richt voor de projecten werkgroepjes van bewoners op, bijvoorbeeld voor: 1. de verdeling van taken en verantwoordelijkheden; 2. het maken van een website en een pagina op sociale media; 3. het plaatsen van borden (bijvoorbeeld “Buurtpreventie actief”).

Zo hoeft niet alles op de schouders van één of twee initiatiefnemers te rusten.

1.6 Fase 5 – Na de officiële start

  • Spreek vaste overlegmomenten in het team af.
  • Spreek communicatielijnen met politie en gemeente af: wie belt wie, en waarover?
  • Denk na over een eerste evaluatie: hoe meet je of het team effectief is (monitoring)?
  • Spreek minstens één keer per jaar overleg af met gemeente en politie.

Interactie 1 – Sleepoefening: zet de stappen in de juiste fase

Sleep elke actie naar de fase waarin die hoort. Lukt slepen niet? Klik of tik dan eerst op een kaart en daarna op de juiste plek.

1 Voorbereiding

2 Contact gemeente

3 Communicatie

4 Werkgroepen

5 Na de start